اخلاقگرايي
خداوند متعال می فرماید:
حقاً به فلاح و رستگاري دست يافت آن کسي که نفس خويش را به فضايل اخلاقي آراست و از رذايل اخلاقي و گناه و بدکاري پاک و تزکيه ساخت.1
در سوره شمس نیز درباره فضایل اخلاقی می فرماید:
هرکس نفس خويش را (به فضايل اخلاقي، آراسته و از رذايل اخلاقي) پاک سازد، به يقين رستگار خواهد بود و هرکه آن را به حال خود واگذارد، زيانکار خواهد گشت.2
اهمیّت فضایل اخلاق و اخلاق گرایی به حدی است که حضرت رسول اکرم (صلوات الله علیه و آله) فلسفه بعثت خود را چنین بیان می فرمایند:
همانا من فقط براي آن مبعوث شدم که مکارم اخلاق را به نهايت برسانم.3
امام جعفر صادق (علیه السلام) در ضمن حدیثی فرموده اند:
هرکه دوست دارد از اصحاب قائم باشد، ...اخلاقگرا باشد و براساس اخلاق نيکو رفتار نمايد.4
علوم و معارف ديني به سه حوزة معرفتي اعتقادات (اصول و فروع دين)، اخلاقيات (فضايل و رذايل اخلاقي) و احکام (شامل عبادات و معاملات) تقسيم ميشود که اين سه عرصه را فقه اکبر، فقه اوسط و فقه اصغر مينامند.5
شناخت و آگاهي نسبت به اخلاقيات و تلاش شبانهروزي براي زينت پيدا کردن به نيکيها و فضايل اخلاقي و دوري از زشتيها و رذايل اخلاقي، وظيفهاي خطير از مجموعه وظايف مسلماني و شيعهگري و رسالتي عظيم براي مشتاقان ورود به عرصة مهديياوري است.
فاصله ما با مهدي موعود، بيش از هر چيز فاصلة معرفتي، اخلاقي و معنوي است و براي نزديکي به ساحت آن حضرت و واردشدن در شمار مهديياوران بيش از هر چيز به ايجاد تناسب اخلاقي در وجود خود با آن يگانة اخلاق نيازمنديم.
یهودیان مدینه و انتظار آخرالزمان
همين انتظاري که ما امروز نسبت به مهدي موعود داريم، يهوديان اطراف مدينه نسبت به حضرت خاتم داشتند؛ يهوديان براساس روح انتظاري که از تعاليم آسماني حضرت موسي (علی نبیِنا و آله و علیه السلام) در تورات دريافت کرده بودند، از سرزمين مقدس (فلسطين) به سوي مدينه هجرت کردند و در اطراف مدينه (خيبر، فدک و...) سکني گزيدند؛ تنها بدين اميد که بتوانند پس از ظهور پيامبر موعود آخرالزمان از نخستين بيعتکنندگان با او و اولين ياريدهندگان او باشند.
...اما آنگاه که پيامبر موعود به رسالت مبعوث شد، نه تنها با او بيعت نکردند، بلکه در مقابل رسالتش صفآرايي کردند و با تبديل شدن به شديدترين دشمنان اسلام از هر خدعه، خيانت و توطئهاي عليه اسلام و مسلمانان کوتاهي نکردند.
آنها گمان ميکردند که فاصلهشان با پيامبر موعود، فاصله جغرافيايي و مکاني است؛ از اين رو رنج سفر و مشقتهاي هجرت را از سرزمين خود به جان خريدند تا از ياريکنندگان او باشند، غافل از اينکه براي نزديکي و ياري پيامبر موعود بايد فاصلههاي معرفتي، اخلاقي و معنوي را در مينورديدند.
دورافتادگان سعادتمند
يهوديان مدينه به ديگران همچون بيخبران و محرومان مينگريستند و شعار انتظار و آمادگي براي ياري پيامبر موعود سرميدادند، اما خود از بيعت با پيامبر موعود و يارياش بازماندند؛ چرا که اخلاقشان با اخلاق آن حضرت فرسنگها فاصله داشت. در مقابل، سلمان فارسيها و اويس قرنيها که به ظاهر از دورافتادگان و بيخبران بودند، خود را رساندند و بيعت کردند و بر سر عهد و پيمان ياري خود تا آخرين لحظه عمر ثابت قدم ماندند؛ چرا که فاصلههاي معنوي و معرفتي را درنورديده و به تناسب اخلاقي با آن حضرت رسيده بودند.
آري، يهوديان مدينه از «نزديکان دور» بودند و اويسها و سلمانها از «دوران نزديک»؛ آنان از «ريزشها»ي آستان نبوي گشتند و اينان از «رويشها»؛ آنان «مدعيان دروغزن انتظار» بودند و اينان «رادمردان صادق بيادعا».
رمز ريزشها و رويشها در آستان مهدوي نيز از اين قرار است؛ چه بسيار کساني که به ظاهر از بيخبران خيلي دورند، اما به دليل پاکي دروني و صداقت در رفتار و گفتار از نظر اخلاقي به امام عصر نزديکند و پس از ظهورش بلافاصله به سوي او ميگرايند و به صف مهديياوران ميپيوندند... و چه بسيار کساني که از داعيهداران انتظار و مهديياورياند، اما به دليل فاصلههاي معرفتي و اخلاقي که با امام موعودشان دارند، پس از ظهورش از بيعت با او باز ميمانند و برخلاف انتظار همگان به صف مهديستيزان ميپيوندند؛ چنانچه امام صادق (علیه السلام) در اين باره ميفرمايد:
هنگامي که قائم (ارواحنافداه) قيام نمايد، کساني از امر ولايت خارج مي شوند که همواره گمان ميرفت اهل ياري او باشند و کساني به امر ولايتش وارد ميشوند که در دين و آيين شبيه خورشيدپرستان و ماهپرستان بودهاند.6
------------------
پی نوشت ها:
1. (قَد أفلَحَ مَن تَزَکّي) اعلي (87)، 14.
2. (قَد أفلَحَ مَن زَکّيها و قَد خابَ مَن دَسّيها) شمس (91)، 9 و 10.
3. رسول الله (ص): «إنَّما بُعِثتُ لِاُتمِّمَ مَکارِمَ الأخلاقِ (حُسنَ الأخلاقِ)» متقي هندي، کنز العمّال، ح5217 و 5218.
4. امام صادق (ع): «مَن سَرَّ أن يَکونَ مِن أصحابِ القائِمِ فَليَنتَظِر وَ ليَعمَل بِالوَرَعِ وَ محاسِنِ الأخلاقِ وَ هُوَ مُتنَظِرٌ» علامه مجلسي، بحارالأنوار، ج52، ص140.
5. نيليپور، مهدي، بهشت اخلاق (بررسي 313 واژة اخلاقي)، ص7.
6. امام صادق (ع): «إذا خَرَجَ القائِمُ يَخرُجُ مِن هذَا الأمرِ مَن کانَ يُري أنَّهُ مِن أهلِهِ وَ دَخَلَ فيهِ شِبهُ عَبَدَةِ الشَّمسِ وَ القَمَرِ» نعماني، الغيبه، ص171؛ علامه مجلسي، بحارالأنوار، ج52، ص364.
یکی از انواع این تهاجمات، زیر سؤال بردن رابطه ی عمیق و دوطرفه مبتنی بر ارادت آیت الله مصباح یزدی به امام و عنایت ویژه حضرت امام به ایشان بوده است. خاطره زیر که از طرف آیت الله مسعودی خمینی نقل شده و مربوط است به ماه های پس از ارتحال آیت الله العظمی بروجردی (۱۳۴۰ شمسی)، نشانگر نوع نگاه حضرت امام به آیت الله مصباح و طول مدت این آشنایی عمیق است:
«به یاد دارم در یکی ازمناسبت ها، کسی درمنزل امام به نزد من آمد و ابراز کرد که برای "جاسب قم" [یکی ازمناطق اطراف قم] نیاز به مبلغ دارند. من خدمت امام عرض کردم که موضوع از این قرار است. امام فرمود: "ما کسی را دراختیارنداریم، شما خودتان کسی را در نظر بگیرید."
در نهایت قرار شد که آقای مصباح یزدی را ببرند. البته ایشان منبری وروضه خوان محسوب نمی شدند و تنها درابعاد علمی توانا بودند وخوب هم صحبت می کردند. خدمت امام رسیدیم تا بگوییم قرار است آقای مصباح به جاسب اعزام شود. مسئله به امام عرض شد. ... حضرت امام تنها جمله ای که به کار بردند این بودکه آقای مصباح از علماست.»
(خاطرات آیت الله مسعودی خمینی، چاپ مرکز اسناد انقلاب اسلامی، صفحات ۱۹۹ و ۲۰۰)
خبرگزاري فارس: آيتالله مصباح يزدي با بينظير توصيف كردن شخصيت آيتالله العظمي خامنهاي در عصر حاضر اظهار كرد: ويژگيهاي امام خامنهاي چنان است كه يافتن مشابهي براي ايشان عملاً در حد محال و ناممكن است.به گزارش خبرنگار گروه "فضاي مجازي " خبرگزاري فارس به نقل از رسا، آيت الله محمدتقي مصباح يزدي، رئيس موسسه آموزشي و پژوهشي امام خمنيي(ره) در ديدار جمعي از طلاب و فضلاي لبناني به شخصيت و ويژگيهاي مقام معظم رهبري و سيد حسن نصرالله اشاره كرد و گفت: خالصانه عرض ميكنم كه از نعمتهاي خاص خداوند به اين حقير بعد از نعمت محبت و دوستي ائمه طاهرين و امام خميني(ره)، محبت و دوستي امام و پيشوا آيتالله خامنهاي و ولي الله و يار امام زمان عجّل الله تعالي فرجه الشريف، آقاي سيد حسن نصرالله است.
وي با بيان اينكه بعد از معرفت خداوند هيچ نعمتي والاتر از محبت اولياءالله نيست، گفت: از خداوند تقاضاي درك و زيادت معرفت و محبت ائمه طاهرين و ياران آنها در تمامي زمانها و از جمله اكنون را دارم.
روايت مرندي از ابراز ارادت آيتالله سيستاني نسبت به مقام معظم رهبری
نقش عمّار ياسر در جنگ صفين (۱)
نقش عمّار ياسر در جنگ صفين (2)
شهيد راه روشنگري و حق گویی
عمّار یاسر ؛ آیینه حق نما
یک شبهه و پاسخ آن
عمارها و اشعریها
عمارها کجایند؟
تكيه گاه امين ولايت بود

